×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  پنج شنبه - ۱۳ آذر - ۱۳۹۹  
true
true
سیستم دولتی در ایران چه بلایی بر سر دکتر حسین عظیمی آورد؟!(بخش دوم)

خبرگزاری آران و بیدگل نیوز ( abnews.ir )، کویر، این هیچستان پُراسراری که در آن دنیا و آخرت روی‌درروی همند. دوزخ، زمینش و بهشت، آسمانش و مردمی که در برزخ این دو اَند. می‌گویند عشق ورزیدن را از کویر بیاموزیم که دریا بودنش را به آفتاب بخشید. در اوراق تاریخ و تذکره‌های کهن نام بسیاری از دانشمندان و  نخبگان را می‌توان یافت که زاده یا پرورش‌یافته کویرند. نام‌هایی که هر کدام الگویی بی‌همتا برای نسل‌های بعدی و ستاره درخشانی در آسمان این سرزمینند و در این میان نام دکتر  حسین عظیمی آرانی چون ستاره‌ای پرفروغ می‌درخشد.

حسین در  سال ۱۳۲۶ خورشیدی در شهر  آران‌وبیدگل در میان خانواده‌ای کشاورز چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدایی و نیمه اول متوسطه را در زادگاهش پشت سر گذاشت. دیپلم #ریاضی را در #کاشان گرفت و بعدها مقاطع لیسانس و فوق‌لیسانس رشته  اقتصاد را در دانشگاه  تهران گذراند. او که جزء دانشجویان ممتاز بود  بورس اعزام به خارج را گرفت و دکترای  اقتصاد توسعه را در مهمترین دانشگاه اروپا یعنی  آکسفورد گرفت، اما هرگز فراموش نکرد که برای خدمت به مردم  ایران آنجاست. او که دغدغه همیشگی‌اش خدمت به محرومان جامعه، اصلاح ساختارها و ایجاد  عدالت اقتصادی بود در اوایل انقلاب به  ایران بازگشت و در  سازمان برنامه و بودجه منشأ بسیاری از تحولات شد، اما در نزد جامعه دانشگاهی و  اقتصادی  ایران نام دکتر حسین عظیمی آرانی به واسطه دو  ایده درخشانش در این دوره همچنان معتبر و مشهور ماند.

ایده اول دکتر  عظیمی این بود که سرمایه‌گذاری پایه برای  توسعه  ایران را نباید در سد و بانک و کارخانه، بلکه باید در مدارس و دانشگاه‌ها صرف کرد. آن مرحوم ۲۵ سال پیش به درستی تشخیص داده بود که راه برون‌رفت  اقتصاد  ایران از  مدارهای توسعه‌نیافته و  فقر، سرمایه‌گذاری در نیروی انسانی، ارتقا توانایی‌ها و مهارت‌های جوانان است. دومین  ایده درخشان دکتر  عظیمی لزوم اجرای تمهیدات ارزشی و نهادی در جامعه به عنوان پیش‌نیاز  توسعه اقتصادی است. دکتر  عظیمی معتقد بوده است بدون وجود نهادهای سالم، کارآمد و دارای ضمانت اجرایی کافی،  سیاستگذاری‌های توسعه موفق نخواهد بود.

دکتر  حسین عظیمی آرانی در زمره بزرگترین  اقتصاددانان معاصر  ایران است، به طوری که بسیاری از دانشگاهیان او را بنیان‌گذار نوعی از علم  اقتصاد می‌دانند که در  توسعه اقتصادی بیش از تحلیل‌های کمی و ریاضی به تحلیل‌های انسانی و اجتماعی اهمیت می‌دهد. او  اقتصاد را شاخه‌ای از  علوم انسانی می‌دانست و معتقد بود برای نسخه‌پیچی و درمان  اقتصاد بیمار باید شاخصه‌های انسانی و فرهنگی جامعه  ایران را در نظر گرفت. تدوین  برنامه چهارم توسعه اقتصادی کشور با کمک صاحب‌نظران و نگارش ۵ هزار صفحه مطلب، چندین کتاب، بیش از ۱۰۰ مقاله علمی و چندین پژوهش جامع، حاصل تلاش ۵۴ سال عمر نه چندان دراز اوست. شهرت نام دکتر  حسین عظیمی به عنوان  اقتصاددان در نزد جامعه کارشناسی کشور بیشتر به مخالفت بسیار صریح او با برنامه اول توسعه برمی‌گردد. جایی که در سال ۱۳۶۸ در اولین سمینار بازسازی  اقتصاد  ایران پس از  جنگ با صراحت کم‌نظیری نقایص و اشتباهات فاحش  سیاست‌های تعدیل اقتصادی را در  برنامه اول توسعه تشریح و به درستی  بحران اقتصادی ناشی از آن را پیش‌بینی کرد. هشدارهای صریح و شجاعانه دکتر  حسین عظیمی در تخطئه  سیاست تعدیل اقتصادی و اشتباه دانستن آزاد‌سازی و خصوصی‌سازی بدون تمهیدات نهادی و ارزشی لازم به مذاق  دولت سازندگی اصلاً خوش نیامد. نتیجه آن که دکتر  حسین عظیمی را از محل کارش یعنی  سازمان برنامه و بودجه اخراج کردند. تا  سال ۱۳۸۰، استاد همچنان ممنوع‌التصویر بود و به جزء روزنامه‌های کیهان و سلام و یکی دو نشریه تخصصی از رسانه‌ها کسی سراغ دکتر  عظیمی را نمی‌گرفت. چنین بود که نام دکتر عظیمی طی دهه هفتاد به تدریج در ذهن جامعه کارشناسی کشور کمرنگ شد. از پایان  جنگ تحمیلی تا پایان دوران  دولت اصلاحات به جز دو سال پایانی  دولت آقای خاتمی نگاه اول بر سیاست‌ها، برنامه‌ها و مقدرات  اقتصاد  ایران حاکم بود. در  دوره دوم  دولت آقای خاتمی دکتر  عظیمی فرصت یافت در  سیاستگذاری اقتصادی  ایران نقش ایفا کند اما تقدیر، سرنوشت دیگری برای او رقم زد. استاد نجیب  اقتصاد  ایران در  ۲۰ اردیبهشت ماه ۱۳۸۲ پس از تحمل چند ماه بیماری چشم از این جهان فروبست.

برای خواندن بخش اول این مقاله کلیک کنید

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true