×

منوی بالا

منوی اصلی

دسترسی سریع

اخبار سایت

true
true
ویژه های خبری
true
    امروز  دوشنبه - ۲۵ آذر - ۱۳۹۸  
true
true
سیستم دولتی در ایران چه بلایی بر سر دکتر حسین عظیمی آورد؟!

خبرگزاری آران و بیدگل نیوز ( abnews.ir )، اخیراً دکتر رمضانی،  شهردار آران‌وبیدگل با طرح چند پرسش تحت عنوان « توسعه آران‌وبیدگل به چه قیمتی؟!» مردم را به یک  چالش عمومی دعوت کرده است. بنده قصد پاسخ دادن به این سؤالات را ندارم، چون متخصص حوزه‌های شهری نیستم، اما استفاده از واژه  توسعه در اینجا برایم تعجب‌آور است. احتمالاً آن چیزی که مد نظر  دکتر رمضانی از نظر توسعه است در واقع رشد فیزیکی و غیراصولی کالبد شهر است که حرف درستی است و نباید تصور شود که این  رشد مساوی با توسعه‌یافتگی است. در ابتدا لازم است دو کلمه  رشد و  توسعه را از یکدیگر تمیز دهیم. باید بدانیم که این دو لغت دارای دو مفهوم متفاوت و جدا از یکدیگر می‌باشند، به طوری که واژه لاتین آن‌ها نیز با یکدیگر تفاوت دارد. در زبان انگلیسی معادل  رشد واژه «Growth» و  توسعه معادل واژه «Development» می‌باشد. در  رشد اقتصادی متغیرها از نظر کمّی مدنظر است، لذا  رشد تغییرات کمّی اقتصادی است، اما در  توسعه اقتصادی متغیرها از نظر کیفی مدنظر است، لذا  توسعه در واقع تغییرات کیفی یک جامعه را بیان می‌کند که تظاهر آن می‌تواند، در #رشد تبلور یابد. به این ترتیب دو لغت  رشد و  توسعه را با توجه به تعاریف بالا از یکدیگر تمیز می‌دهیم.

برای درک عمیق مفهوم  توسعه بهتر است یک بار دیگر اندیشه‌های دکتر  حسین عظیمی را مورد واکاوی قرار دهیم. نام دکتر  حسین عظیمی با  توسعه گره خورده است، واژه‌ای که اکثر مسؤلین و مدیران کشور با آن بیگانه هستند. ای کاش مسؤلین ما فقط با این واژه بیگانه بودند چرا که در این صورت همچنان راهی برای یادگیری علوم  توسعه خواهد بود، اما متأسفانه علاوه بر این که متخصص این حوزه نیستند با سنگ‌اندازی‌های مکرر مانع تحقق این اندیشه نیز می‌شوند. نتیجه این تصمیمات و رفتارهای  ضد_توسعه این است که تراز بسیاری از شاخص‌های اجتماعی چندین پله نسبت به قبل تنزل پیدا کرده‌اند و یا هم‌راستا با تغییرات و تحولات جهانی رشد چشمگیری نداشته‌اند. از دیدگاه  دکتر_عظیمی «جامعه ما در فرایند تحول تاریخی معاصر به  توسعه به مثابه یک فرآیند مکانیکی نگاه کرده و لذا به دنبال ایجاد کارخانه، راه مدرسه، دانشگاه، پارلمان و … بوده و فکر کرده که این‌ها  توسعه است. حال می‌بینید که این‌ها  توسعه نیستند و کشور به‌رغم وجود همه این ظواهر هنوز  توسعه نیافته است. مثلاً ما به یک معنی صاحب صنعت یعنی کارخانه شده‌ایم ولی جامعه‌ای صنعتی نشده‌ایم.»

داستان توسعه در ایران قصّه پُرغصّه‌ای است که ما هنوز از درک الفبای آن نیز عاجزیم. بسیاری از ما اسم دکتر  حسین عظیمی را شنیده‌ایم، اما آیا واقعاً شما می‌دانید سیستم ناکارآمد دولتی چه جفایی در حق ایشان و  اقتصاد ایران کرد؟ خیلی دردناک است وقتی می‌بینیم این سیستم فَشِل دولتی چگونه یک اقتصاددان_توسعه‌گرا را از معتبرترین دانشگاه اروپا یعنی آکسفورد به بدترین وجه ممکن منزوی می‌کند؟ جای شگفتی است اولین  برنامه توسعه نوشته می‌شود، اما اندیشه یک  اقتصاددادن توسعه‌گرا در آن جایگاهی ندارد. دکتر  حسین عظیمی نقایص و اشتباهات فاحش سیاست‌های تعدیل اقتصادی را در  برنامه اول توسعه تشریح و به درستی  بحران اقتصادی ناشی از آن را پیش‌بینی کرد. هشدارهای صریح و شجاعانه دکتر  حسین عظیمی در تخطئه سیاست تعدیل  اقتصادی و اشتباه دانستن آزاد‌سازی و خصوصی‌سازی بدون تمهیدات نهادی و ارزشی لازم به مذاق  دولت سازندگی اصلاً خوش نیامد. نتیجه آن که دکتر  حسین عظیمی را از محل کارش یعنی  سازمان برنامه و بودجه اخراج و او را راهیِ کوره پس کوچه‌های دانشگاه آزاد کردند.

در آن دوره چند کارمند ساده توانستند اندیشه دکتر  عظیمی را در نطفه خفه کنند، اما آیا از تورم بالای %۴۰ پایان دوران  سازندگی هم جلوگیری شد؟ کارمندان آن روزِ  سازمان برنامه و بودجه یک نقد شفاف را برنتافتند، چون خودشان را بالاتر از اساتید  دانشگاه آکسفورد می‌دانستند. این‌ها همان مدیران  ضد توسعه هستند که سیستم را از نفس انداخته‌اند و اجازه کوچک‌ترین تغییر را در آن نمی‌دهند. متأسفانه هیچ‌گونه سیستم ارزیابی و نظارتی نیز وجود ندارد تا امکان مطالبه‌گری را فراهم کند. تأثیرات نامطلوب آن تصمیمات و رفتارهای اشتباه اکنون در جای‌جای  اقتصاد ایران آشکار است و حتی اخیراً بازماندگان مدیران  دولت سازندگی در دولت فعلی نیز قدرت یافته‌اند و اوضاع  اقتصاد ایران را وخیم‌تر کرده‌اند. بیایید با همدیگر نگاهی گذرا به زندگی مرحوم دکتر حسین عظیمی داشته باشیم تا متوجه شویم سیستم دولتی چگونه  نخبگان خود را پس می زند!؟

ادامه در بخش دوم …

true
true
true
true

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

- کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است
- آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد


true